{"id":9531,"date":"2025-04-11T12:09:32","date_gmt":"2025-04-11T10:09:32","guid":{"rendered":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/?p=9531"},"modified":"2025-04-11T12:12:43","modified_gmt":"2025-04-11T10:12:43","slug":"czy-pryszczyca-jest-grozna-dla-ludzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/czy-pryszczyca-jest-grozna-dla-ludzi\/","title":{"rendered":"Czy pryszczyca jest gro\u017ana dla ludzi?"},"content":{"rendered":"<div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1248px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_2_3 2_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:66.666666666667%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:2.88%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:2.88%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p>Pryszczyca (FMD) jest zaka\u017an\u0105 i\u00a0wysoce zara\u017aliw\u0105 chorob\u0105 wirusow\u0105 zwierz\u0105t parzystokopytnych domowych oraz dzikich. Choruj\u0105 najcz\u0119\u015bciej krowy, \u015bwinie, kozy i\u00a0owce. Wirus, kt\u00f3ry jest wysoce zaka\u017any dla zwierz\u0105t, charakteryzuje si\u0119 du\u017c\u0105 odporno\u015bci\u0105 w\u00a0\u015brodowisku i\u00a0\u0142atwo szerzy si\u0119 niezale\u017cnie od warunk\u00f3w atmosferycznych. Kraje, w\u00a0kt\u00f3rych wyst\u0105pi FMD, nara\u017cone s\u0105 na bardzo du\u017ce straty ekonomiczne w\u00a0przemy\u015ble mi\u0119snym oraz hodowli, a\u00a0tak\u017ce obowi\u0105zkow\u0105 likwidacj\u0119 stad, w\u00a0kt\u00f3rych stwierdzono zaka\u017cenie.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #008000;\">Ludzie mog\u0105 ulec zaka\u017ceniu, ale zachorowania u\u00a0ludzi wyst\u0119puj\u0105 sporadycznie, a\u00a0ich przebieg jest \u0142agodny. Ludzie zara\u017caj\u0105 si\u0119 w\u00a0wyniku bezpo\u015bredniego kontaktu z\u00a0chorym zwierz\u0119ciem wydalaj\u0105cym wirusa, jak r\u00f3wnie\u017c spo\u017cywaj\u0105c surowe ska\u017cone patogenem mi\u0119so, zawieraj\u0105ce wirusy niepasteryzowane mleko i\u00a0niepasteryzowane przetwory mleczne.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #008000;\">Okres inkubacji zaka\u017cenia u\u00a0ludzi wynosi 2-12 dni, \u015brednio 3-4 dni. Objawy obejmuj\u0105 zmiany p\u0119cherzykowe na b\u0142onach \u015bluzowych jamy ustnej, na sk\u00f3rze d\u0142oni\/stopach, ale tak\u017ce gor\u0105czk\u0119, b\u00f3l gard\u0142a, b\u00f3le g\u0142owy. Przebieg choroby jest \u0142agodny i\u00a0ko\u0144czy si\u0119 wyzdrowieniem w\u00a0ci\u0105gu 1-2 tygodni. Nie zg\u0142oszono przypadk\u00f3w przenoszenia si\u0119 choroby z\u00a0cz\u0142owieka na\u00a0cz\u0142owieka. U\u00a0ludzi, w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci u\u00a0dzieci, objawy choroby mog\u0105 by\u0107 podobne do\u00a0wirusowej choroby d\u0142oni, st\u00f3p i\u00a0ust (zwanej te\u017c\u00a0chorob\u0105 bosto\u0144sk\u0105 lub enterowirusowym p\u0119cherzykowym zapaleniem jamy ustnej d\u0142oni, st\u00f3p i\u00a0ust).<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Zapobieganie pryszczycy polega na weterynaryjnym monitoringu biernym i\u00a0czynnym zdrowia populacji byd\u0142a i\u00a0\u015bwi\u0144 oraz zwalczaniu ognisk choroby w\u00a0przypadku jej wyst\u0105pienia poprzez eliminacj\u0119 zaka\u017conych zwierz\u0105t.<\/p>\n<p>Prowadzi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nadz\u00f3r epidemiologiczny w\u00a0\u015brodowisku os\u00f3b nara\u017conych na zaka\u017cenie wirusem pryszczycy. W\u00a0przypadku wyst\u0105pienia objaw\u00f3w choroby nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do\u00a0lekarza.<\/p>\n<p>Indywidualna profilaktyka polega na stosowaniu \u015brodk\u00f3w ochrony osobistej oraz wzmo\u017conej higieny podczas kontaktu ze\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142ami zaka\u017cenia, co obejmuje w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci:<\/p>\n<p>&#8211; zwierz\u0119ta chore lub po przechorowaniu,<\/p>\n<p>&#8211; wydaliny i\u00a0wydzieliny zwierz\u0105t chorych,<\/p>\n<p>&#8211; surowe mi\u0119so, niepasteryzowane mleko i\u00a0jego przetwory,<\/p>\n<p>&#8211; pomieszczenia pobytu zwierz\u0105t chorych,<\/p>\n<p>&#8211; \u015brodki transportu chorych zwierz\u0105t,<\/p>\n<p>&#8211; odpady biologiczne.<\/p>\n<p>Wszystkie zwierz\u0119ta, z\u00a0kt\u00f3rych pozyskuje si\u0119 mi\u0119so, przechodz\u0105 indywidualne badanie przed- i\u00a0poubojowe w\u00a0celu potwierdzenia bezpiecze\u0144stwa wytworzonych produkt\u00f3w.<\/p>\n<p>W przypadku wybuchu ogniska pryszczycy przepisy UE zakazuj\u0105 przemieszczania zwierz\u0105t zaka\u017conych lub podejrzanych o\u00a0zaka\u017cenie wirusem pryszczycy. Zakazane jest r\u00f3wnie\u017c wprowadzanie na rynek produkt\u00f3w pochodz\u0105cych od tych zwierz\u0105t. Ma to na celu zapobiegni\u0119cie dalszemu rozprzestrzenianiu si\u0119 wirusa.<\/p>\n<p>Z autorem tekstu mo\u017cna si\u0119 skontaktowa\u0107 poprzez e-mail: <a href=\"mailto:wirra@wir.org.pl\">wirra@wir.org.pl<\/a><\/p>\n<p><em>\u0179r\u00f3d\u0142o: G\u0142\u00f3wny Inspektorat Sanitarny<\/em><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-1 fusion_builder_column_1_3 1_3 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:33.333333333333%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:5.76%;--awb-margin-bottom-large:20px;--awb-spacing-left-large:5.76%;--awb-width-medium:100%;--awb-order-medium:0;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-order-small:0;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-column-has-shadow fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-2\"><p><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-9532\" src=\"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-11-kwi-2025-12_04_50.png\" alt=\"\" width=\"387\" height=\"581\" srcset=\"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-11-kwi-2025-12_04_50-16x24.png 16w, https:\/\/powiatlwowecki.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-11-kwi-2025-12_04_50-24x36.png 24w, https:\/\/powiatlwowecki.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-11-kwi-2025-12_04_50-32x48.png 32w, https:\/\/powiatlwowecki.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-11-kwi-2025-12_04_50-200x300.png 200w, https:\/\/powiatlwowecki.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-11-kwi-2025-12_04_50-400x600.png 400w, https:\/\/powiatlwowecki.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-11-kwi-2025-12_04_50-600x900.png 600w, https:\/\/powiatlwowecki.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-11-kwi-2025-12_04_50-683x1024.png 683w, https:\/\/powiatlwowecki.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-11-kwi-2025-12_04_50-768x1152.png 768w, https:\/\/powiatlwowecki.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-11-kwi-2025-12_04_50-800x1200.png 800w, https:\/\/powiatlwowecki.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/ChatGPT-Image-11-kwi-2025-12_04_50.png 1024w\" sizes=\"(max-width: 387px) 100vw, 387px\" \/><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":4,"featured_media":9532,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5,95],"tags":[],"class_list":["post-9531","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-pczk"],"acf":{"kal_data_wydarzenia":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/plci_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/9531","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/plci_json_endpoint\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/plci_json_endpoint\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/plci_json_endpoint\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/plci_json_endpoint\/wp\/v2\/comments?post=9531"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/plci_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/9531\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9534,"href":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/plci_json_endpoint\/wp\/v2\/posts\/9531\/revisions\/9534"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/plci_json_endpoint\/wp\/v2\/media\/9532"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/plci_json_endpoint\/wp\/v2\/media?parent=9531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/plci_json_endpoint\/wp\/v2\/categories?post=9531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/powiatlwowecki.pl\/plci_json_endpoint\/wp\/v2\/tags?post=9531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}